జిల్లా గురించి
గుంటూరు జిల్లా 1904 అక్టోబర్ 1వ తేదీన కృష్ణా మరియు నెల్లూరు జిల్లాలను విభజించి, గుంటూరు జిల్లా కేంద్రంగా ఏర్పడింది. 1859కు ముందు కూడా గుంటూరు జిల్లా ఉండేది, దాని జిల్లా కేంద్రం గుంటూరు కాగా, దాని పరిధి భిన్నంగా ఉండేది. 1859లో ఈ జిల్లాను రద్దు చేసి, మచిలీపట్నం మరియు రాజమండ్రి జిల్లాల మధ్య విభజించారు. అనంతరం వాటికి కృష్ణా మరియు గోదావరి జిల్లాలుగా పేర్లు మార్చారు. 1904లో పాత కృష్ణా జిల్లాలోని తెనాలి, బాపట్ల, గుంటూరు, సత్తెనపల్లి, నరసరావుపేట, వినుకొండ మరియు పల్నాడు తాలూకాలతో పాటు నెల్లూరు జిల్లాలోని ఒంగోలు తాలూకాను కలిపి గుంటూరు జిల్లాను ప్రత్యేక స్వతంత్ర జిల్లాగా ఏర్పాటు చేశారు.
1909 జూలై 1వ తేదీన తెనాలి తాలూకాను తెనాలి మరియు రేపల్లె అనే రెండు తాలూకాలుగా విభజించారు. 1904లో ఏర్పడిన ఈ జిల్లా 1970 ఫిబ్రవరి వరకు యథాతథంగా కొనసాగింది.
1970 ఫిబ్రవరిలో ఒంగోలు జిల్లా కేంద్రంగా కొత్త జిల్లాను ఏర్పాటు చేసే సమయంలో, బాపట్ల మరియు నరసరావుపేట తాలూకాల్లోని కొన్ని ప్రాంతాలతో పాటు మొత్తం ఒంగోలు తాలూకాను ప్రకాశం జిల్లాలో కలిపారు. దీంతో గుంటూరు జిల్లాలో 1) గుంటూరు 2) సత్తెనపల్లి 3) తెనాలి 4) రేపల్లె 5) బాపట్ల 6) నరసరావుపేట 7) వినుకొండ మరియు 8) పల్నాడు అనే ఎనిమిది తాలూకాలు మాత్రమే మిగిలాయి.
1977 నవంబర్ 1వ తేదీ నుండి ఈ ఎనిమిది తాలూకాలను తిరిగి పదకొండు తాలూకాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. పాత గుంటూరు, బాపట్ల మరియు పల్నాడు తాలూకాల నుండి వరుసగా 1) మంగళగిరి 2) పొన్నూరు 3) మాచర్ల ఉప తాలూకాలను తాలూకాలుగా ఉన్నతీకరించారు.
తరువాత, 1980లో నరసరావుపేట మరియు గుంటూరు తాలూకాల్లోని కొన్ని ప్రాంతాలను కలిపి చిలకలూరిపేట తాలూకాను 12వ తాలూకాగా ఏర్పాటు చేశారు.
1981-82 సంవత్సరంలో రేపల్లె తాలూకాను పాలపట్ల మరియు రేపల్లెగా, తెనాలి తాలూకాను తెనాలి మరియు ఈమని తాలూకాలుగా, గుంటూరు తాలూకాను గుంటూరు మరియు ప్రత్తిపాడుగా, సత్తెనపల్లి తాలూకాను సత్తెనపల్లి, త్యాళ్లూరు మరియు రాజుపాలెంగా విభజించారు. వినుకొండ తాలూకాను వినుకొండ మరియు ఈపూరుగా, గురజాల తాలూకాను గురజాల మరియు పిడుగురాళ్లగా విభజించారు. దీంతో 1981-82 చివరి నాటికి మొత్తం 19 తాలూకాలు ఏర్పడ్డాయి. 1981-82లో 21 పంచాయతీ సమితులకు అనుగుణంగా అమృతలూరు మరియు తాడికొండలను కూడా తాలూకాలుగా ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించినప్పటికీ అవి అమలులోకి రాలేదు.
1985 మే 25వ తేదీ నుండి పూర్వపు తాలూకాలు మరియు ఫిర్కాల స్థానంలో 57 మండలాలు ఏర్పాటయ్యాయి. పరిపాలనను ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడం మండలాల ఏర్పాటులో ప్రభుత్వ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
2022 జనవరి 26వ తేదీ నాటి గెజిట్ నంబర్ 939 ప్రకారం గుంటూరు జిల్లాను మూడు జిల్లాలుగా విభజించారు. అవి గుంటూరు (18 మండలాలు), నరసరావుపేట / పల్నాడు (28 మండలాలు) మరియు బాపట్ల (25 మండలాలు). తెనాలి డివిజన్‌కు చెందిన 12 మండలాలు మరియు ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన 13 మండలాలు బాపట్ల జిల్లాలో విలీనం చేయబడ్డాయి.
సరిహద్దులు
జిల్లాకు ఉత్తరాన గుంటూరు జిల్లా, పశ్చిమాన పల్నాడు / నరసరావుపేట మరియు ప్రకాశం జిల్లాలు, దక్షిణాన బంగాళాఖాతం, తూర్పున కృష్ణా పశ్చిమ డెల్టా సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
జనాభా వివరాలు
జిల్లా జనాభా 15,86,918. జనసాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 414 మంది. అక్షరాస్యత శాతం 54.70 కాగా, మొత్తం జనాభాలో పట్టణ జనాభా శాతం 17.90.
భూ వినియోగం
జిల్లా మొత్తం భౌగోళిక విస్తీర్ణం 3,82,884 హెక్టార్లు. ఇందులో అటవీ ప్రాంతం 12,032 హెక్టార్లు. నికర సాగు విస్తీర్ణం 2,36,866 హెక్టార్లు. జిల్లాలో మొత్తం పంటల సాగు విస్తీర్ణం 1,94,882 హెక్టార్లు. సంవత్సరంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు సాగు చేసిన విస్తీర్ణం 85,729 హెక్టార్లు.
అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు
వ్యవసాయం
